ลดหย่อนภาษีด้วยกองทุน RMF และ Thai ESG ฉบับเข้าใจง่าย

อยากลดหย่อนภาษีด้วยกองทุนแต่ไม่รู้จะเริ่มตรงไหน? มาทำความเข้าใจ RMF และ Thai ESG เงื่อนไขหลัก ๆ และวิธีคิดว่าควรซื้อเท่าไรให้พอดีกับตัวเอง

กองทุนลดหย่อนภาษีคืออะไร

“กองทุนลดหย่อนภาษี” คือกองทุนรวมบางประเภทที่รัฐให้สิทธิ์นำเงินที่ลงทุน ไปใช้ หักลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด แลกกับการที่เราต้องถือครองตามระยะเวลาและทำตามกติกาของแต่ละกอง ปัจจุบันที่ยังเปิดให้ซื้อเพื่อใช้สิทธิ์ลดหย่อนได้คือกองทุน RMF (Retirement Mutual Fund — กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ) และ กองทุน Thai ESG หรือ TESG (กองทุนรวมไทยเพื่อความยั่งยืน)

จุดที่มือใหม่มักเข้าใจผิด: คำว่า “RMF” ไม่ใช่ประเภทความเสี่ยงใหม่แต่เป็นเหมือน ป้ายกำกับ ว่ากองนี้ใช้สิทธิ์ลดหย่อนภาษีได้ ภายใต้ป้าย RMF ยังมีทั้งกองตราสารหนี้ความเสี่ยงต่ำ กองหุ้นความเสี่ยงสูง หรือกองผสม เลือกได้ตามความเสี่ยงที่เรารับได้ — เวลาเลือกกองให้ดูสัญลักษณ์/ชื่อ ที่ระบุว่าเป็น RMF หรือ Thai ESG ควบคู่กับนโยบายการลงทุนของกองเสมอ

RMF กับ Thai ESG ต่างกันอย่างไร

ทั้งสองกองใช้ลดหย่อนภาษีได้เหมือนกัน แต่ออกแบบมาคนละวัตถุประสงค์และมีเงื่อนไข ถือครองต่างกัน สรุปภาพรวมได้ดังนี้ (ตัวเลขเป็นกรอบกว้าง ๆโปรดตรวจสอบเพดานและเงื่อนไขของปีภาษีล่าสุดกับกรมสรรพากรเพราะเงื่อนไขเหล่านี้ปรับเปลี่ยนเป็นรายปี)

ข้อควรจำสำคัญ: เพดานของ RMF มัก นับรวมกับเครื่องมือเพื่อการเกษียณอื่นเช่น กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD) กบข. และประกันบำนาญ ภายใต้เพดานรวมก้อนเดียว ขณะที่ Thai ESG มักมีเพดานของตัวเองแยกออกมา ทำให้คนที่ใช้สิทธิ์เกษียณเต็มแล้ว ยังพอมีพื้นที่ลดหย่อนเพิ่มผ่าน Thai ESG ได้ —โปรดตรวจสอบเพดานและเงื่อนไขของปีภาษีล่าสุดกับกรมสรรพากร ก่อนตัดสินใจ

เครื่องมือลดหย่อนอื่นที่เป็นกองทุน/ประกัน

นอกจากกองทุน RMF และ Thai ESG ยังมีเครื่องมือลดหย่อนกลุ่ม “เพื่อเกษียณ/ความคุ้มครอง” ที่หลายคนมีอยู่แล้วโดยไม่รู้ตัว ลองสำรวจของตัวเองก่อนซื้อเพิ่ม:

• ประกันชีวิต / ประกันบำนาญ: เบี้ยประกันบางส่วนใช้ลดหย่อนได้ โดยประกันบำนาญมักนับรวมในเพดานก้อนเกษียณเดียวกับ RMF และ PVD
• กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD): เงินสะสมที่หักจากเงินเดือนเข้ากองทุน ของบริษัทก็ถือเป็นการลดหย่อนอยู่แล้ว — เช็กก่อนว่าหักไปเท่าไรในปีนั้น

เพราะเครื่องมือเหล่านี้หลายตัว ใช้เพดานร่วมกัน การรวมยอดที่ใช้ไปแล้ว ทั้งหมดก่อนจะซื้อ RMF เพิ่ม จึงช่วยไม่ให้ซื้อเกินสิทธิ์จนส่วนเกินใช้ลดหย่อนไม่ได้

ควรซื้อเท่าไรถึงจะคุ้ม

หลักคิดสำคัญที่สุดคือ อย่าซื้อเพียงเพราะอยากลดภาษี จนเงินที่ควรเก็บ ไว้ใช้จ่ายหรือสำรองฉุกเฉินหายไป กองทุนลดหย่อนภาษีมีเงื่อนไขถือครองยาว — เงินที่ใส่เข้าไปจะถูกล็อกไว้ระยะหนึ่ง ถ้าจำเป็นต้องใช้เงินก่อนครบเงื่อนไขอาจเสียสิทธิ์และต้องคืนภาษีที่เคยได้ลดไป

แนวทางตั้งงบแบบเป็นขั้น:

• ขั้นที่ 1 — กันสภาพคล่องก่อน: ต้องมีเงินสำรองฉุกเฉินและเงินใช้จ่ายพอ ไม่ดึงเงินก้อนนี้มาซื้อกองล็อกยาว
• ขั้นที่ 2 — ดูสิทธิ์ที่ใช้ไปแล้ว: รวมยอด PVD และประกันบำนาญ ที่ลดหย่อนอยู่แล้ว
• ขั้นที่ 3 — เติมเท่าที่เหลือและจ่ายไหว: ซื้อ RMF/Thai ESG เพิ่มในจำนวนที่ไม่กระทบเงินใช้ชีวิต ไม่จำเป็นต้องเต็มเพดานทุกปี

ตัวอย่างสมมติ: สมมติคุณเอมีเงินได้ทั้งปี 800,000 บาท และอยากเริ่มลงทุน กองลดหย่อนภาษี เธอเช็กก่อนว่าปีนี้หัก PVD และจ่ายเบี้ยประกันบำนาญรวมไปแล้วบางส่วน จึงเหลือพื้นที่เพดานเกษียณอีกไม่มาก เธอเลือกใส่ RMF เท่าที่เหลือ แล้วเติมส่วนต่างผ่าน Thai ESG ที่มีเพดานแยก โดยตั้งงบรวม “เท่าที่ไม่กระทบเงินสำรอง และค่าใช้จ่ายประจำ” — ตัวเลขจริงของแต่ละคนต่างกัน และโปรดตรวจสอบเพดานและเงื่อนไขของปีภาษีล่าสุดกับกรมสรรพากร

ความเสี่ยงที่ต้องรู้ก่อนลงทุน

กองทุนลดหย่อนภาษีก็คือ กองทุนรวมที่มีความเสี่ยงตามนโยบายการลงทุนของกองนั้น ๆ — กองหุ้นย่อมผันผวนกว่ากองตราสารหนี้ การได้สิทธิ์ลดหย่อนภาษี ไม่ได้แปลว่าการันตีกำไรหรือไม่ขาดทุน มูลค่าหน่วยลงทุนขึ้นลงได้ตามตลาด

• ความเสี่ยงตลาด: เลือกระดับความเสี่ยงของกองให้ตรงกับที่เรารับได้ ไม่ใช่ดูแค่ป้าย RMF/Thai ESG
• ผิดเงื่อนไขต้องคืนภาษี: ถ้าขายก่อนครบกำหนดหรือทำผิดเงื่อนไข อาจต้องคืนภาษีที่เคยได้ลดหย่อนไป และอาจมีภาระเพิ่มเติม จึงควรมั่นใจว่าถือยาวได้จริง

วางแผนภาษีให้เห็นภาพทั้งระบบ

การลดหย่อนภาษีด้วยกองทุนจะคุ้มที่สุดเมื่อมองเป็นส่วนหนึ่งของแผนการเงินทั้งภาพ — เชื่อมกับเป้าหมายเกษียณ การจัดพอร์ต และสภาพคล่อง ไม่ใช่ซื้อแยกเป็นปี ๆ ถ้าอยากเข้าใจพื้นฐานกองทุนรวมก่อน ลองอ่าน กองทุนรวมคืออะไร ฉบับเริ่มต้น และดูเครื่องมือช่วยคำนวณสิทธิ์ลดหย่อนแบบเห็นภาพได้ที่ โมดูลวางแผนภาษีของ WealthD เพื่อช่วยประเมินว่าควรใช้สิทธิ์เท่าไรให้พอดีกับสถานการณ์ของตัวเอง

บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้ทั่วไปด้านการวางแผนการเงินส่วนบุคคล ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนหรือคำแนะนำทางการเงินเฉพาะบุคคล โปรดพิจารณาตามสถานการณ์ของตนเองหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

คำถามที่พบบ่อย